Urlop macierzyński w UK
Dla kobiety ciąża – czas oczekiwania na dziecko, jest jednym z piękniejszych okresów w jej życiu. Często zapomina się o formalnościach, jakie obowiązują kobiety dotychczas pracujące, które chcą skorzystać z urlopu macierzyńskiego. Nie każda osoba wie o regułach, jakie należy zastosować ubiegając się o zasiłek macierzyński. Wszystkie obowiązujące zasady, do których należy się stosować postaramy się pokrótce przybliżyć, aby ze spokojem przygotowywać się do porodu i cieszyć z narodzin dziecka.

Po pierwsze
Osoba, która decyduje się na dziecko może być uprawniona do:
- Ustawowego urlopu macierzyńskiego – Statutory Maternity Leave,
- Ustawowego zasiłku macierzyńskiego – Statutory Maternity Pay,
- Zapłaty za czas opieki przed porodem,
- Dodatkowej pomocy ze strony państwa,
Istnieją zasady odnoszące się do czasu, sposobu ubiegania się i zmiany daty płatnego urlopu. Urlop bądź zasiłek macierzyński można wyliczyć online.
Prawa pracownicze podczas urlopu
Podczas ustawowego urlopu macierzyńskiego chronione są podstawowe prawa pracowników. Mowa tu o:
- Płacy,
- Gromadzeniu urlopu,
- Powrocie do pracy,
Wymiar urlopu macierzyńskiego
Ustawowy urlop macierzyński wynosi 52 tygodnie. Składa się z:
- Zwyczajnego urlopu macierzyńskiego – 26 tygodni,
- Dodatkowego urlopu macierzyńskiego – 26 tygodni,
Nie ma konieczności, aby wykorzystywać te 52 tygodnie, jednak po narodzinach dziecka należy wziąć 2 tygodnie zwolnienia, a w przypadku pracy w fabryce 4 tygodnie.
Aby ustalić daty urlopu zwyczajnego i dodatkowego należy skorzystać z „maternity planner”.
Jest także możliwość, że dana osoba jest uprawniona do wykorzystania urlopu, jako wspólnego urlopu rodzicielskiego – „Shared Parental Leave”.
Data rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego i wcześniejsze narodziny dziecka
Zazwyczaj, najwcześniejszy możliwy termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego następuje na 11 tygodni przed przewidywanym tygodniem porodu.
Urlop macierzyński rozpocznie się również:
- Na drugi dzień po narodzinach dziecka, jeśli jest ono wcześniakiem,
- Automatycznie, jeśli jest się na zwolnieniu z uwagi na chorobę związaną z ciąża w okresie 4 tygodni przed tygodniem, kiedy termin narodzin jest planowany
Zmiana daty powrotu do pracy
O zmianie daty powrotu do pracy należy powiadomić pracodawcę najpóźniej na 8 tygodni przed tym terminem.
Zapłata
Ustawowy zasiłek macierzyński (SMP) wypłaca się do 39 tygodnia. W ramach zasiłku otrzymuje się:
- 90% swoich średnich tygodniowych zarobków brutto przez pierwsze 6 tygodni,
- £140.98, bądź 90% (w zależności, która opcja jest niższa) swoich średnich tygodniowych zarobków przez następne 33 tygodnie,
Zasiłek macierzyński wypłacany jest w taki sam sposób jak pensja, np. co miesiąc lub co tydzień. Podatek i składaki ubezpieczenia społecznego są potrącane.
Jeżeli korzysta się z Shared Parental Leave, otrzyma się ustawową wspólną rodzicielską płacę – Statutory Shared Parental Pay (ShPP). ShPP wynosi £140.98 tygodniowo lub 90% średnich tygodniowych zarobków, w zależności od tego, która kwota jest niższa.
Data rozpoczęcia
SMP rozpoczyna się zazwyczaj w momencie rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego. Automatycznie rozpocznie się, jeśli przebywa się na zwolnieniu z uwagi na chorobę związaną z ciąża w okresie 4 tygodni przed tygodniem, kiedy termin narodzin jest planowany.
Problemy i spory
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy poprosić pracodawcę o wyjaśnienie. W przypadku niezgodności kwoty lub niewypłacalności pracodawcy należy skontaktować się z HMRC.
Uprawnienia
Zakwalifikować się do urlopu macierzyńskiego – Statutory Maternity Leave – można, jeśli:
- Jest się „employee”, nie „worker”,
- Przekazuje się pracodawcy poprawne zawiadomienie,
Nie ma znaczenia jak długo było się zatrudnionym u pracodawcy, na ile godzin i jakiej wysokości pensje pobierało.
Ustawowego urlopu macierzyńskiego nie można uzyskać, jeśli tworzy się rodzinę zastępczą dla dziecka. Zamiast tego uzyskać można Statutory Adoption Leave and Pay.
Aby zakwalifikować się do ustawowego zasiłku macierzyńskiego należy:
- Zarabiać średnio, co najmniej £113 tygodniowo,
- Przekazać poprawne zgłoszenie,
- Przedstawić dowody na to, że jest się w ciąży,
- Przepracować u swojego pracodawcy, co najmniej 26 tygodni trwających aż do „qualifying week”– 15 tygodnia przed planowanym dniem porodu,
Nie można pobierać zasiłku macierzyńskiego przebywając w areszcie policyjnym podczas okresu płacowego. Zwolnienie z aresztu nie wznawia okresu płacowego.
Wczesne porody lub utrata dziecka
Nadal można uzyskać urlop macierzyński i zasiłek macierzyński, jeśli:
- Dziecko rodzi się za wcześnie,
- Dochodzi do poronienia po 24 tygodniu ciąży,
- Dziecko umiera po narodzinach.
Brak uprawnień do zasiłku macierzyńskiego
Jeśli dana osoba nie kwalifikuje się do zasiłku macierzyńskiego, pracodawca w ciągu 7 dni musi przekazać formularz SMP1 wyjaśniający, dlaczego nie było to możliwe. Możliwe jest jednak, że przysługiwać będzie zamiast tego zapomoga „Maternity Allowance”.
Jak ubiegać się o ustawowy urlop macierzyński i zasiłek macierzyński?
Urlop macierzyński
Aby ubiegać się o ustawowy urlop macierzyński należy, na co najmniej 15 tygodni przed planowanym terminem porodu poinformować swojego pracodawcę, na kiedy przypada termin porodu i na kiedy planowany jest początek urlopu macierzyńskiego. Pracodawca może poprosić o dostarczenie tych informacji na piśmie.
Pracodawca musi odpowiedzieć na piśmie w ciągu 28 dni potwierdzając datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu macierzyńskiego.
Zasiłek macierzyński
Aby ubiegać się o zasiłek macierzyński należy poinformować pracodawcę o konieczności przerwania pracy i dniu, w którym rozpocząć się ma SMP. Trzeba przedłożyć pracodawcy, co najmniej 28 -dniowe wypowiedzenie – może on prosić o formę pisemną tego wypowiedzenia, a także dowód na to, że jest się w ciąży. Pracodawca musi w ciągu 28 dni potwierdzić, jaka będzie wysokość zasiłku macierzyńskiego, kiedy się rozpocznie i zakończy. Jeśli pracodawca zdecyduje, że zasiłek macierzyński nie przysługuje, musi przekazać pracownikowi formularz SMP1 z wyjaśnieniem, w ciągu 7 dni od podjęcia decyzji.
Dowód na to, że jest się w ciąży
Aby uzyskać zasiłek macierzyński należy przedstawić pracodawcy dowód na to, że jest się w ciąży. W przypadku urlopu macierzyńskiego nie jest to konieczne.
W ciągu 21 dni od daty rozpoczęcia zasiłku macierzyńskiego, bądź tak szybko jak to możliwe, jeśli dziecko urodzi się, jako wcześniak, należy przekazać pracodawcy zaświadczenie od lekarza lub położnej, bądź Certyfikat MATB1.
Nie uzyska się zasiłku macierzyńskiego, jeśli nie przedstawi się pracodawcy dowodu na planowany termin porodu.
Dodatkowa pomoc
Po narodzeniu dziecka możliwe jest otrzymywanie dodatków. Można skorzystać z „benefits calculator”, aby sprawdzić, na jaką pomoc można liczyć. Wśród dodatków, na które można liczyć znajduje się:
- „Child Benefit”,
- „Child Tax Credit”,
- „Working Tax Credit” – może trwać do 39 tygodni po przejściu na urlop macierzyński,
- „Income Support” – możliwe do uzyskania podczas pracy.
Możliwe jest również otrzymanie po narodzinach dziecka £500 Sure Start Maternity Grant. Zazwyczaj otrzymuje się, jeśli jest to pierwsze dziecko.
Jak już wspomniano, jeśli dana osoba nie zakwalifikuje się do zasiłku macierzyńskiego, może ubiegać się o zapomogę państwową Maternity Allowance.
Dodatkowy urlop
Możliwe jest otrzymywanie 18 tygodni urlopu rodzicielskiego po narodzinach dziecka bez wypłaty wynagrodzenia. Może to jednak być ograniczone do 4 tygodni w roku.
Podsumowanie
Tematyka dotycząca urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego jest niezwykle ważna, szczególnie dla osób planujących powiększenie rodziny, ale także dla tych, którzy już spodziewają się dziecka. Znajomość tych zagadnień i dopilnowanie wszelkich formalności w terminie jest niezwykle istotne i pomocne. Niestety nie da się tych czynności pominąć, jeśli ktoś chce się ubiegać o urlop macierzyński i zasiłek macierzyński. Dlatego wszystkie osoby zmagające się z tym tematem zachęcamy do kontaktu z naszym biurem. Postaramy się pomóc, wyjaśnić wszelkie wątpliwości tak, aby nie martwić się tym, a czas oczekiwania na dziecko i tuż po jego narodzinach przeżyć spokojnie i szczęśliwie.

